5 blokken

Mens en natuur groep 8

Het hele schooljaar op een rij. Elk blok duurt ongeveer acht weken.

  1. 1

    Zonnestelsel en aarde

    Nu

    De kinderen vergelijken de planeten en onderzoeken waarom er op aarde wel leven is. Ze verklaren vulkanen en aardbevingen.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan uitleggen waarom er op aarde leven is.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: noem de planeten die je kent. Op welke planeet zou je willen wonen?
    3. Voordoen Denk hardop: Venus is te heet, Mars is te koud en heeft bijna geen lucht. De aarde heeft precies genoeg warmte, vloeibaar water en zuurstof, daarom kan hier leven bestaan.
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Het zonnestelsel'. Check met vingers: hoeveelste planeet is de aarde vanaf de zon?
    5. Zelf oefenen In groepjes maken de kinderen op het schoolplein een zonnestelsel op schaal en spelen Touwtrekken met 'Landschappen, vulkanen en aardbevingen'.
    6. Terugblik Vraag: welke drie dingen heeft leven nodig? Kijk terug naar het doel.

    Zonder scherm: Maak op het schoolplein een zonnestelsel op schaal met krijt en stappen.

  2. 2

    Energie en techniek

    De kinderen vergelijken duurzame en fossiele energie en passen hun kennis over stroom en overbrenging toe in een ontwerp.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik ken het verschil tussen duurzame en fossiele energie.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: waar komt de stroom uit het stopcontact vandaan?
    3. Voordoen Denk hardop: aardgas raakt op en geeft CO2 bij verbranden, dat is fossiel. Wind waait altijd weer, een windmolen maakt stroom zonder CO2, dat is duurzaam.
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Duurzame en fossiele energie'. Check: laat iedereen op een wisbordje één voordeel van windenergie schrijven.
    5. Zelf oefenen In groepjes ontwerpen de kinderen een windmolen die een lampje laat branden en spelen Sorteren met 'Geleidt het stroom?'.
    6. Terugblik Laat elk groepje zijn ontwerp in één zin uitleggen. Lees het doel voor.

    Zonder scherm: Ontwerp in groepjes een windmolen die een lampje laat branden.

  3. 3

    Klimaat en extreem weer

    De kinderen beschrijven klimaten op aarde, extreem weer en hoe klimaatverandering samenhangt met wat mensen doen.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan uitleggen wat klimaat is en hoe het verandert.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat is het verschil tussen het weer van vandaag en het klimaat van Nederland?
    3. Voordoen Denk hardop: het weer is hoe het nu is, klimaat is het gemiddelde over dertig jaar. Nederland heeft een gematigd zeeklimaat: niet heel warm, niet heel koud, en regen in elk seizoen.
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Klimaat en extreem weer'. Check: laat de kinderen bij elke vraag eerst met hun buur overleggen.
    5. Zelf oefenen In tweetallen zoeken de kinderen drie klimaten op en vergelijken temperatuur en neerslag in een grafiek.
    6. Terugblik Vraag: noem één gevolg van de opwarming van de aarde voor Nederland. Kijk terug naar het doel.

    Zonder scherm: Zoek op de kaart drie klimaten op en vergelijk temperatuur en neerslag in een grafiek.

  4. 4

    Mens en biodiversiteit

    De kinderen leggen uit hoe de mens afhankelijk is van ecosystemen en hoe de mens de biodiversiteit beïnvloedt.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan uitleggen waarom veel soorten planten en dieren belangrijk zijn.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: hoeveel soorten planten en dieren zie je op ons schoolplein?
    3. Voordoen Denk hardop: bijen bestuiven bloemen, zonder bijen krijgen veel planten geen vruchten. Als er minder soorten zijn, raakt een voedselketen sneller uit balans, ook voor ons.
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Klopt het? Mens en natuur'. Check: steek een groene kaart op bij waar, een rode bij niet waar.
    5. Zelf oefenen In groepjes bedenken de kinderen een plan voor een groener schoolplein. Ze spelen ook Touwtrekken met 'Wie eet wie?'.
    6. Terugblik Laat elk groepje één maatregel presenteren. Lees het doel voor.

    Zonder scherm: Bedenk met de klas een plan om het schoolplein groener te maken en presenteer het aan de directie.

  5. 5

    Wetenschap en beroepen

    De kinderen voeren zelf een onderzoek uit, onderbouwen hun conclusie en verkennen welke beroepen in natuur en techniek bij hen passen.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan een onderzoek uitvoeren en mijn conclusie onderbouwen.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welke onderzoeksstappen ken je nog uit groep 6?
    3. Voordoen Loop hardop de stappen langs met de vraag 'Welke bal stuitert het hoogst?': voorspelling, eerlijke test, meten in een tabel, conclusie. Ik schrijf eerlijk op wat ik zie, ook als het anders is dan ik dacht.
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Onderzoeken als een wetenschapper'. Check: laat de kinderen de stappen op volgorde op een wisbordje zetten.
    5. Zelf oefenen In groepjes doen de kinderen een eigen onderzoek en spelen Paren zoeken met 'Beroepen in natuur en techniek'.
    6. Terugblik Laat elk groepje zijn conclusie in één zin presenteren. Vraag welk beroep bij hen past en kijk terug naar het doel.

    Zonder scherm: Organiseer een wetenschapsmarkt waar groepjes hun onderzoek aan elkaar presenteren.