10 blokken

Rekenen en wiskunde groep 8

Het hele schooljaar op een rij. Elk blok duurt ongeveer vier weken.

  1. 1

    Grote en negatieve getallen

    Nu

    De leerlingen werken met machten van 10, grote getallen en getallen onder nul.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan werken met grote getallen en getallen onder nul.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: het is 3 graden en het wordt 5 graden kouder. Hoe koud is het dan?
    3. Voordoen Ik teken een getallenlijn met 0 in het midden. Van 3 ga ik 5 stappen naar links: 2, 1, 0, −1, −2. Dus −2 graden. Een miljoen heeft 6 nullen.
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Rekenen onder nul'. Check: wisbordje met het kleinste getal van −5 en −2 (−5).
    5. Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Machten van 10' en 'Grote getallen lezen' op de tablet.
    6. Terugblik Exit-vraag: hoeveel graden verschil is er tussen −4 en 3? (7) Herhaal het doel.

    Zonder scherm: Bekijk een thermometer of weerkaart: hoeveel graden verschil is er tussen −4 en 3?

  2. 2

    Rekenregels en rekentaal

    De leerlingen passen de volgorde van bewerkingen toe en gebruiken rekentaal precies.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik ken de volgorde van bewerkingen en gebruik rekentaal precies.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat reken je eerst uit bij 2 + 3 × 4?
    3. Voordoen Eerst keer en gedeeld door, dan plus en min. Bij 2 + 3 × 4 reken ik 3 × 4 = 12 en dan 2 + 12 = 14, niet 20.
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Volgorde van bewerkingen'. Check: wisbordje met 20 − 6 : 2 (17).
    5. Zelf oefenen De leerlingen spelen Memory met 'Som, verschil, product en quotiënt' op de tablet en bedenken een som waarbij de volgorde uitmaakt.
    6. Terugblik Exit-vraag: wat is het product van 7 en 8? (56) Herhaal het doel.

    Zonder scherm: Laat leerlingen sommen bedenken waarbij een andere volgorde een ander antwoord geeft.

  3. 3

    Breuken, kommagetallen en procenten

    De leerlingen zetten breuken, kommagetallen en procenten in elkaar om en rekenen procenten van een getal uit.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan breuken, kommagetallen en procenten omzetten.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: hoeveel procent is de helft?
    3. Voordoen 3/4 = 0,75 = 75%. 15% van 80: 10% is 8 en 5% is 4, samen 12.
    4. Samen oefenen Speel Memory met 'Breuk, kommagetal en procent'. Check: wisbordje met 0,2 als procent (20%).
    5. Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Procenten van een getal' op de tablet en maken een eigen memoryspel met kaartjes.
    6. Terugblik Exit-vraag: 30% van 150 is …? (45) Herhaal het doel.

    Zonder scherm: Maak een memoryspel met kaartjes 1/4, 0,25 en 25%.

  4. 4

    Inhoud, maten en schaal

    De leerlingen berekenen de inhoud van een balk, rekenen maten met een komma om en werken met schaal.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan inhoud berekenen en werken met schaal.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: hoeveel kubieke centimeter is 1 liter?
    3. Voordoen Een doos van 20 bij 10 bij 5 cm: 20 × 10 × 5 = 1000 cm³, dat is precies 1 liter.
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Inhoud van een balk'. Check: wisbordje met 1,25 m in centimeters (125).
    5. Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Maten met kommagetallen' en 'Rekenen met schaal' op de tablet.
    6. Terugblik Exit-vraag: een balk van 4 bij 3 bij 2 cm, wat is de inhoud? (24 cm³) Herhaal het doel.

    Zonder scherm: Bereken hoeveel liter water er in een aquarium of doos past.

  5. 5

    Geld en slim kopen

    De leerlingen rekenen met korting, sparen en het vergelijken van prijzen, zoals bij echte aankopen.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan slim rekenen met geld: sparen, korting en prijzen vergelijken.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat zou jij kopen als je 50 euro mocht uitgeven?
    3. Voordoen Wat is goedkoper: 3 voor € 2,40 of € 0,85 per stuk? 2,40 : 3 = 0,80, dus het pakje van 3 is goedkoper. Spaar ik 6 euro per week voor 40 euro, dan heb ik na 7 weken genoeg.
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Sparen en slim kopen'. Check: wisbordje met 25% korting op € 20 (je betaalt € 15).
    5. Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Korting uitrekenen' op de tablet en maken in tweetallen een budget voor een klassenfeest.
    6. Terugblik Exit-vraag: een abonnement van 9 euro per maand, wat kost dat per jaar? (108 euro) Herhaal het doel.

    Zonder scherm: Laat leerlingen een budget maken voor een klassenfeest rond de feestdagen.

  6. 6

    Snelheid en verhoudingen

    De leerlingen rekenen met snelheid, afstand en tijd en met verhoudingen in recepten.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan rekenen met snelheid, afstand en tijd.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat betekent 50 km per uur op een verkeersbord?
    3. Voordoen Ik fiets 15 km per uur. In 2 uur kom ik 30 km ver, in een half uur 7,5 km. Afstand is snelheid keer tijd.
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Snelheid, afstand en tijd'. Check: wisbordje met 60 km per uur in 1,5 uur (90 km).
    5. Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Recepten omrekenen' op de tablet en rekenen hun eigen loopsnelheid uit.
    6. Terugblik Exit-vraag: je rijdt 120 km in 2 uur. Hoe snel ga je? (60 km per uur) Herhaal het doel.

    Zonder scherm: Meet hoe snel leerlingen 50 meter rennen en reken het om naar kilometer per uur.

  7. 7

    Hoeken meten en berekenen

    De leerlingen meten en tekenen hoeken met de geodriehoek en berekenen ontbrekende hoeken in figuren.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan hoeken meten, tekenen en uitrekenen.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: hoeveel graden zijn de hoeken van een driehoek samen?
    3. Voordoen Twee hoeken liggen samen op een rechte lijn en de ene is 125°. Een gestrekte hoek is 180°, dus de andere is 180 − 125 = 55°.
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Hoeken meten en berekenen'. Check: teken met de geodriehoek een hoek van 40° en laat je buur controleren.
    5. Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Hoeken meten en berekenen' op de tablet en tekenen een plattegrond van het schoolplein.
    6. Terugblik Exit-vraag: een driehoek heeft hoeken van 90° en 35°. Hoe groot is de derde? (55°) Herhaal het doel.

    Zonder scherm: Laat leerlingen een plattegrond van het schoolplein tekenen met de juiste hoeken.

  8. 8

    Grafieken, gemiddelde en kans

    De leerlingen beoordelen grafieken uit de media kritisch, berekenen een gemiddelde en rekenen kansen uit.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan grafieken kritisch lezen en kansen uitrekenen.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: kan een grafiek je om de tuin leiden? Hoe dan?
    3. Voordoen In deze staafdiagram begint de as bij 90. Daardoor lijkt de staaf van 95 veel hoger dan die van 92, maar het verschil is maar 3. Ik kijk dus altijd eerst naar de as.
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Grafieken en diagrammen'. Check: wisbordje met de kans op een getal groter dan 4 met een dobbelsteen (2/6).
    5. Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Het gemiddelde' en 'Kansen uitrekenen' op de tablet en bespreken een grafiek uit het nieuws.
    6. Terugblik Exit-vraag: het gemiddelde van 7, 8 en 9 is …? (8) Herhaal het doel.

    Zonder scherm: Zoek een grafiek in een krant of op een nieuwssite en bespreek: klopt de conclusie?

  9. 9

    Problemen en stappenplannen

    De leerlingen lossen niet-alledaagse problemen op, bedenken stappenplannen en leggen hun aanpak uit.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan een probleem oplossen en mijn aanpak uitleggen.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welke strategieën ken je al om een puzzel op te lossen?
    3. Voordoen Kippen en konijnen: 10 koppen en 28 poten. Als alle 10 kippen zijn, heb ik 20 poten. Er zijn 8 poten te veel, en elk konijn heeft 2 poten meer: 8 : 2 = 4 konijnen.
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Denksommen en puzzels'. Check: laat een leerling zijn aanpak aan de klas uitleggen.
    5. Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Stappenplannen volgen en bedenken' op de tablet en bedenken een eigen puzzelsom voor de klas.
    6. Terugblik Exit-vraag: je zaagt een plank in 5 stukken en elke zaagsnede duurt 2 minuten. Hoe lang ben je bezig? (8 minuten) Herhaal het doel.

    Zonder scherm: Laat leerlingen een eigen puzzelsom bedenken voor de klas, met een uitleg van de oplossing.

  10. 10

    Rekenen voor later

    De leerlingen kiezen zelf tussen hoofdrekenen, schatten en de rekenmachine en controleren hun uitkomsten.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan kiezen tussen hoofdrekenen, schatten en de rekenmachine.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wanneer pak jij de rekenmachine, en wanneer niet?
    3. Voordoen Bij 50 × 10 reken ik uit mijn hoofd: 500. Bij 387 × 46 schat ik eerst 400 × 50 = 20.000 en tik ik het daarna in: 17.802. Dat past bij mijn schatting.
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Slim met de rekenmachine'. Check: wisbordje met 2.5 op de rekenmachine in Nederlandse notatie (2,5).
    5. Zelf oefenen De leerlingen plannen in tweetallen een reis of feest met echte prijzen en spelen Klasquiz met 'Sparen en slim kopen' op de tablet.
    6. Terugblik Exit-vraag: 230 kinderen in bussen van 50, de rekenmachine zegt 4.6. Hoeveel bussen? (5) Herhaal het doel.

    Zonder scherm: Laat leerlingen een reis of feest plannen met echte prijzen en de rekenmachine.