10 blokken
Rekenen en wiskunde groep 5
Het hele schooljaar op een rij. Elk blok duurt ongeveer vier weken.
- 1
Getallen tot 1000
NuDe leerlingen begrijpen honderdtallen, tientallen en eenheden, schrijven getallen in woorden en plaatsen ze op de getallenlijn.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan getallen tot 1000 opbouwen en plaatsen op de getallenlijn.
- Voorkennis ophalen Vraag: hoeveel tientallen zitten er in 100?
- Voordoen Ik schrijf 365: 3 honderdtallen, 6 tientallen en 5 eenheden, driehonderdvijfenzestig. Op de getallenlijn ligt het tussen 300 en 400, iets na het midden.
- Samen oefenen Speel Memory met 'Honderdtallen, tientallen en eenheden'. Check: schrijf 708 in woorden op je wisbordje.
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Touwtrekken met 'Springen op de getallenlijn' en Klasquiz met 'Tellen in sprongen van 25' op de tablet.
- Terugblik Exit-vraag: welk getal ligt precies tussen 200 en 300? (250) Herhaal het doel.
- Honderdtallen, tientallen en eenhedenMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
- Getallen in woordenMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
- Tellen in sprongen van 25Op volgordeGatentekstMollen meppenDoolhofVier op een rij+8
- Springen op de getallenlijnMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+7
Zonder scherm: Maak met de klas een getallenlijn van 0 tot 1000 langs de muur.
- 2
Plus en min tot 1000
De leerlingen rekenen met hele honderdtallen en tientallen tot 1000 en vullen aan tot 1000.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan tot 1000 plussen en minnen met honderdtallen en tientallen.
- Voorkennis ophalen Vraag: 3 + 4 = 7. Wat is dan 300 + 400?
- Voordoen Bij 460 + 70 reken ik eerst 460 + 40 = 500, dan nog 30: 530. Bij aanvullen tot 1000 vanaf 640: eerst 60 naar 700, dan 300 naar 1000, samen 360.
- Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Tientallen erbij en eraf tot 1000'. Check: laat je tussenstap op het wisbordje zien.
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Memory met 'Aanvullen tot 1000' op de tablet en leggen in tweetallen elkaar hun aanpak uit.
- Terugblik Exit-vraag: 820 − 50 = ? (770) Herhaal het doel.
- Rekenen met hele honderdtallenMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
- Tientallen erbij en eraf tot 1000Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+9
- Plussommen tot 1000Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+9
- Aanvullen tot 1000Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+9
Zonder scherm: Laat leerlingen hun rekenaanpak aan elkaar uitleggen en vergelijken.
- 3
Tafels van 3, 4, 6 en 8
De leerlingen oefenen de tafels van 3, 6, 4 en 8 en gebruiken het verband tussen keer en delen.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik ken de tafels van 3, 4, 6 en 8.
- Voorkennis ophalen Vraag: wat is 4 × 3? En 4 × 6?
- Voordoen Ik weet 7 × 3 = 21. De tafel van 6 is het dubbele, dus 7 × 6 = 42. Zo is 7 × 8 het dubbele van 7 × 4 = 28: 56.
- Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Tafels van 3 en 6'. Check: schrijf 6 × 8 op je wisbordje (48).
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Memory met 'Tafels van 4 en 8' en Klasquiz met 'Keer en deel door elkaar (tafels 1-5)' op de tablet.
- Terugblik Exit-vraag: 24 : 3 = ? (8) Herhaal het doel.
- Tafels van 3 en 6Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+9
- Tafels van 4 en 8Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
- Keer en deel door elkaar (tafels 1-5)Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
Zonder scherm: Laat zien dat de tafel van 6 het dubbele is van de tafel van 3.
- 4
Klok, kalender en geld
De leerlingen lezen de klok per vijf minuten en in 24 uur, rekenen met de kalender en geven wisselgeld terug.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan de klok lezen per vijf minuten en wisselgeld uitrekenen.
- Voorkennis ophalen Vraag: hoeveel minuten zitten er in een uur?
- Voordoen De grote wijzer staat op de 5, dat is 25 minuten: vijf voor half. 15:25 is dus vijf voor half vier. Kost iets € 3,60 en betaal ik met € 5, dan krijg ik € 1,40 terug.
- Samen oefenen Speel Memory met 'Klokkijken per vijf minuten'. Check: laat met je armen tien over half zien.
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Wisselgeld terug' en 'De 24-uursklok' op de tablet.
- Terugblik Exit-vraag: hoe zeg je 20:45? (kwart voor negen) Herhaal het doel.
- Klokkijken per vijf minutenVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekkenLive klasquizParen zoeken+5
- De 24-uursklokDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekkenLive klasquiz+6
- Rekenen met de kalenderMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatLetterhusselaar+8
- Wisselgeld terugMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekken+6
Zonder scherm: Zoek samen tijden op in een dienstregeling of het schoolrooster en zeg ze in 24 uur.
- 5
Symmetrie en ruimtefiguren
De leerlingen herkennen symmetrie en benoemen ruimtefiguren zoals kubus, balk, bol, cilinder, kegel en piramide.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik herken ruimtefiguren en symmetrie.
- Voorkennis ophalen Vraag: welke vorm heeft een dobbelsteen?
- Voordoen Ik pak een blikje: het heeft twee ronde vlakken en kan rollen, dus het is een cilinder. Een schoenendoos heeft zes rechthoekige vlakken: een balk.
- Samen oefenen Speel Sorteren met 'Ruimtefiguren om je heen': kan het rollen of niet? Check: noem iets uit de klas dat een bol is.
- Zelf oefenen De leerlingen sorteren in tweetallen dozen, blikjes en ballen op ruimtefiguur, of spelen Klopt het? met 'Symmetrie: spiegelas of niet?'.
- Terugblik Exit-vraag: welke ruimtefiguur lijkt op een ijshoorntje? (kegel) Herhaal het doel.
- Symmetrie: spiegelas of niet?Wat hoort er niet bij?Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaat+9
- Ruimtefiguren om je heenMollen meppenDoolhofLetterhusselaarTouwtrekkenLive klasquiz+8
Zonder scherm: Neem dozen, blikjes en ballen mee en sorteer ze op ruimtefiguur, bijvoorbeeld bij het inpakken van cadeautjes.
- 6
Maten omrekenen
De leerlingen rekenen lengte en gewicht om (m, cm, kg, g) en schatten met referentiematen.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan lengte en gewicht omrekenen.
- Voorkennis ophalen Vraag: hoeveel centimeter is een meter?
- Voordoen 1 meter is 100 centimeter, dus 3 meter is 300 centimeter. 1 kilogram is 1000 gram, dus 2 kilo is 2000 gram.
- Samen oefenen Speel Memory met 'Omrekenen: lengte'. Check: schrijf op je wisbordje hoeveel gram een halve kilo is (500).
- Zelf oefenen De leerlingen wegen in tweetallen drie dingen en spelen Klasquiz met 'Omrekenen: gewicht' op de tablet.
- Terugblik Exit-vraag: 250 cm is hoeveel meter en centimeter? (2 m en 50 cm) Herhaal het doel.
- Omrekenen: lengteOp volgordeMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaat+8
- Omrekenen: gewichtMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+7
- Waarmee meet je dat?Mollen meppenDoolhofTouwtrekkenLive klasquizKlopt het?+6
- Schatten met matenMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekken+7
Zonder scherm: Weeg schooltassen en zoek iets in de klas dat ongeveer 1 kilo weegt.
- 7
Tafels van 6 tot en met 9
De leerlingen oefenen de lastige tafels van 6, 7, 8 en 9 en de deelsommen die erbij horen.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik ken de tafels van 6, 7, 8 en 9.
- Voorkennis ophalen Vraag: welke tafel vind jij het lastigst?
- Voordoen Bij 9 × 7 denk ik: 10 × 7 = 70, en dan één keer 7 eraf: 63. Bij 8 × 7 gebruik ik het dubbele van 4 × 7 = 28: 56.
- Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Tafels van 6 en 7'. Check: wisbordje met 9 × 6 (54).
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Memory met 'Tafels van 8 en 9' en Klasquiz met 'Keer en deel door elkaar (tafels 6-9)' op de tablet.
- Terugblik Exit-vraag: 56 : 8 = ? (7) Herhaal het doel.
- Tafels van 6 en 7Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+9
- Tafels van 8 en 9Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+9
- Keer en deel door elkaar (tafels 6-9)Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+9
Zonder scherm: Speel tafelestafette: wie het antwoord weet, geeft het stokje door.
- 8
Breuken herkennen
De leerlingen zien breuken als een deel van een geheel en verdelen eerlijk: een half, een kwart, een derde.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik herken breuken als een deel van een geheel.
- Voorkennis ophalen Vraag: je deelt een pannenkoek met z'n tweeën. Hoeveel krijgt ieder?
- Voordoen Ik verdeel een pizza in 8 gelijke stukken en pak er 3. Ik heb 3 van de 8 stukken: dat schrijf ik als 3/8. Het onderste getal zegt in hoeveel stukken.
- Samen oefenen Speel Memory met 'Breuken herkennen': 1/4 hoort bij een kwart. Check: vouw een papier in vieren en kleur 1/4.
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Klopt het? met 'Breuken herkennen' en Klasquiz met 'Eerlijk delen' op de tablet.
- Terugblik Exit-vraag: een taart in 6 stukken, je eet er 1. Welk deel? (1/6) Herhaal het doel.
- Breuken herkennenMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
- Eerlijk delenMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+6
Zonder scherm: Verdeel een pannenkoek of een vel papier in gelijke stukken en benoem de delen.
- 9
Plattegrond en windrichtingen
De leerlingen vinden een plek op een plattegrond met vakjes en gebruiken windrichtingen om een route te beschrijven.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan een plek vinden op een plattegrond met vakjes.
- Voorkennis ophalen Vraag: waar zit jij in de klas, vooraan of achteraan?
- Voordoen Op een rooster lopen de letters naar rechts en de cijfers omhoog. Ik sta op C4 en ga 2 naar rechts: E4. Dan 1 omhoog: E5.
- Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Plattegrond met vakjes'. Check: wijs naar het oosten als het noorden voor je is (rechts).
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Windrichtingen en draaien' op de tablet en tekenen in tweetallen een plattegrond van de klas met vakjes.
- Terugblik Exit-vraag: je kijkt naar het noorden en maakt een halve draai. Waar kijk je nu naar? (het zuiden) Herhaal het doel.
- Plattegrond met vakjesDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekkenLive klasquiz+5
- Windrichtingen en draaienMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekken+5
Zonder scherm: Teken een plattegrond van de klas met vakjes en laat leerlingen elkaars plek opgeven.
- 10
Diagrammen, kans en verhalen
De leerlingen lezen een staafdiagram, schatten kansen in (zeker, misschien, onmogelijk) en lossen verhaaltjessommen tot 1000 op.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan een staafdiagram lezen en zeggen of iets zeker, misschien of onmogelijk is.
- Voorkennis ophalen Vraag: kun je met een dobbelsteen een 7 gooien?
- Voordoen In het staafdiagram is elk blokje 2 kinderen. Bij dinsdag staan 4 blokjes: 4 × 2 = 8 kinderen. Een 6 gooien kan, maar het hoeft niet: dat is misschien.
- Samen oefenen Speel Sorteren met 'Zeker, misschien of onmogelijk?'. Check: duim omhoog bij zeker, opzij bij misschien, omlaag bij onmogelijk.
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Een staafdiagram lezen' en 'Verhaaltjessommen tot 1000' op de tablet.
- Terugblik Exit-vraag: elk blokje is 5 kinderen en je ziet 3 blokjes. Hoeveel kinderen? (15) Herhaal het doel.
- Een staafdiagram lezenVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekkenLive klasquizBallonnen knallen+3
- Zeker, misschien of onmogelijk?Vier op een rijOnthul de plaatTouwtrekkenLive klasquizKlopt het?+5
- Verhaaltjessommen tot 1000DoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekkenLive klasquiz+5
Zonder scherm: Gooi 30 keer met een dobbelsteen en maak samen een staafdiagram van de uitkomsten.