10 blokken
Rekenen en wiskunde groep 4
Het hele schooljaar op een rij. Elk blok duurt ongeveer vier weken.
- 1
Getallen tot 100
NuDe leerlingen begrijpen tientallen en eenheden, plaatsen getallen tussen tientallen en vergelijken getallen tot 100.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan getallen tot 100 opbouwen en vergelijken.
- Voorkennis ophalen Vraag: hoeveel tientallen zitten er in 30?
- Voordoen Ik leg 4 bundels van tien en 7 losse rietjes: dat is 47. Bij 47 en 74 kijk ik eerst naar de tientallen: 7 tientallen is meer, dus 74 > 47.
- Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Tientallen en eenheden'. Check: wisbordje met het teken bij 58 … 85.
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Sorteren met 'Groter of kleiner? (tot 100)' op de tablet of leggen getallen met rietjes.
- Terugblik Exit-vraag: tussen welke tientallen ligt 63? (60 en 70) Herhaal het doel.
- Tientallen en eenhedenMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
- Tussen welke tientallen?Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekken+5
- Groter of kleiner? (tot 100)Op volgordeWat hoort er niet bij?Mollen meppenTouwtrekkenLive klasquiz+4
- Groter dan, kleiner dan, isGatentekstMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaat+8
Zonder scherm: Bundel rietjes per tien en laat getallen leggen met bundels en losse rietjes.
- 2
Plus en min tot 100
De leerlingen rekenen met hele tientallen en tot 100 zonder tiendoorgang, en gebruiken de getallenlijn als hulp.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan tot 100 plussen en minnen zonder over het tiental te gaan.
- Voorkennis ophalen Vraag: 4 + 3 = ? Wat is dan 40 + 30?
- Voordoen Bij 45 + 23 teken ik een lege getallenlijn. Ik spring van 45 eerst 20 naar 65, dan 3 naar 68. Dus 45 + 23 = 68.
- Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Plussommen tot 100 zonder tiendoorgang'. Check: laat je sprongen op het wisbordje zien.
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Springen op de getallenlijn' op de tablet.
- Terugblik Exit-vraag: 76 − 34 = ? (42) Herhaal het doel.
- Rekenen met hele tientallenMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
- Plussommen tot 100 zonder tiendoorgangMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
- Minsommen tot 100 zonder tiendoorgangMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+9
- Springen op de getallenlijnMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+7
Zonder scherm: Teken een lege getallenlijn op het bord en laat leerlingen hun sprongen erop zetten.
- 3
Meten en schatten
De leerlingen meten met liniaal, weegschaal en maatbeker en schatten met bekende voorbeelden, zoals een deur van 2 meter.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan meten met een meetinstrument en een lengte schatten.
- Voorkennis ophalen Vraag: hoe lang denk je dat de deur is?
- Voordoen Ik weet dat een deur ongeveer 2 meter hoog is. De kast is ongeveer even hoog, dus ik schat 2 meter. Dan meet ik met het meetlint om te controleren.
- Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Schatten met maten'. Check: laat met je handen ongeveer 1 meter zien.
- Zelf oefenen De leerlingen schatten in tweetallen drie dingen in de klas, meten ze daarna met de liniaal en schrijven beide uitkomsten op.
- Terugblik Exit-vraag: waarmee meet je de temperatuur? (thermometer) Herhaal het doel.
- Waarmee meet je dat?Mollen meppenDoolhofTouwtrekkenLive klasquizKlopt het?+6
- Schatten met matenMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekken+7
Zonder scherm: Schat eerst hoe lang de klas is en meet het daarna met een meetlint.
- 4
Klok en kalender
De leerlingen lezen hele en halve uren en kwartieren en rekenen met dagen en maanden op de kalender.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan kwartieren lezen en rekenen met de kalender.
- Voorkennis ophalen Vraag: hoeveel dagen heeft een week? En welke maand is het nu?
- Voordoen De grote wijzer staat op de 3, dus het is kwart over. De kleine wijzer net na de 4: kwart over vier. Vandaag is het maandag: over 3 dagen is het donderdag.
- Samen oefenen Speel Memory met 'Klokkijken: kwart over en kwart voor'. Check: wijs op de klasklok kwart voor.
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Rekenen met de kalender' op de tablet en zoeken op de kalender op hoeveel dagen het nog is tot de herfstvakantie.
- Terugblik Exit-vraag: het is oktober, welke maand is het over 2 maanden? (december) Herhaal het doel.
- Klokkijken: hele en halve urenMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekken+7
- Klokkijken: kwart over en kwart voorMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekken+7
- Rekenen met de kalenderMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatLetterhusselaar+8
Zonder scherm: Zoek op de kalender op hoeveel dagen het nog is tot de herfstvakantie.
- 5
Tafels van 2, 5 en 10
De leerlingen begrijpen keersommen als groepjes en leren de tafels van 2, 5 en 10 uit hun hoofd.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik ken de tafels van 2, 5 en 10.
- Voorkennis ophalen Tel samen in sprongen van 5 tot 50.
- Voordoen Ik zie 4 zakjes met elk 5 pepernoten. Dat is 4 keer 5: 5, 10, 15, 20. Dus 4 × 5 = 20.
- Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Tafels van 2, 5 en 10'. Check: schrijf 6 × 10 op je wisbordje met het antwoord.
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Memory met 'Tafel van 2' en 'Tafel van 5' op de tablet.
- Terugblik Exit-vraag: 7 × 2 = ? (14) en 3 × 10 = ? (30) Herhaal het doel.
- Tafel van 2Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
- Tafel van 5Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
- Tafel van 10Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
- Tafels van 2, 5 en 10Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+9
Zonder scherm: Tel pepernoten in groepjes van 2, 5 en 10.
- 6
Over het tiental tot 100
De leerlingen vullen aan tot het volgende tiental en rekenen tot 100 met tiendoorgang.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan tot 100 rekenen over het tiental heen.
- Voorkennis ophalen Vraag: hoeveel moet er bij 38 tot het volgende tiental?
- Voordoen Bij 38 + 7 vul ik eerst aan tot 40: dat is 2. Van 7 hou ik 5 over: 40 + 5 = 45. Bij 52 − 6 ga ik eerst naar 50 en dan nog 4 terug: 46.
- Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Plussommen tot 100 met tiendoorgang'. Check: laat op je wisbordje de tussenstap zien.
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Klopt het? met 'Aanvullen tot het volgende tiental' op de tablet en vergelijken in tweetallen hun aanpak.
- Terugblik Exit-vraag: 64 − 8 = ? (56) Herhaal het doel.
- Aanvullen tot het volgende tientalMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+7
- Plussommen tot 100 met tiendoorgangMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+9
- Minsommen tot 100 met tiendoorgangMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+9
Zonder scherm: Laat leerlingen uitleggen hoe zij 38 + 7 uitrekenen: via 40 of anders?
- 7
Figuren en symmetrie
De leerlingen benoemen vlakke figuren en onderzoeken welke letters en figuren een spiegelas hebben.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan zien of een figuur een spiegelas heeft.
- Voorkennis ophalen Vraag: hoeveel hoeken heeft een vierkant?
- Voordoen Ik vouw een papier met de letter A dubbel: beide helften vallen precies op elkaar, dus de A heeft een spiegelas. Bij de F lukt dat niet, die heeft geen spiegelas.
- Samen oefenen Speel Sorteren met 'Symmetrie: spiegelas of niet?'. Check: teken met je vinger de spiegelas van de letter T in de lucht.
- Zelf oefenen De leerlingen knippen in tweetallen een symmetrische vorm uit een dubbelgevouwen papier, of spelen Memory met 'Hoeken en zijden van figuren'.
- Terugblik Exit-vraag: heeft de letter H een spiegelas? (ja) Herhaal het doel.
- Hoeken en zijden van figurenMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekken+7
- Symmetrie: spiegelas of niet?Wat hoort er niet bij?Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaat+9
Zonder scherm: Vouw een papier dubbel, knip een vorm uit en kijk naar de spiegelas.
- 8
Tafels van 3 en 4
De leerlingen leren de tafels van 3 en 4, zien keersommen als herhaald optellen en verdelen eerlijk.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik ken de tafels van 3 en 4.
- Voorkennis ophalen Vraag: hoe tel je in sprongen van 3? Begin samen: 3, 6, 9.
- Voordoen Ik zie 5 groepjes van 4 stoelen. Dat is 4 + 4 + 4 + 4 + 4, of 5 × 4. Ik weet 5 × 2 = 10, dus het dubbele is 20.
- Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Tafel van 3'. Check: schrijf 6 × 4 op je wisbordje met het antwoord (24).
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Memory met 'Tafel van 4' en Klasquiz met 'Eerlijk delen' op de tablet.
- Terugblik Exit-vraag: 7 × 3 = ? (21) Herhaal het doel.
- Tafel van 3Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
- Tafel van 4Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+8
- Keersommen als herhaald optellenMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekken+6
- Eerlijk delenMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+6
Zonder scherm: Verdeel een stapel kaarten eerlijk over groepjes van 3 of 4 leerlingen.
- 9
Geld en verhaaltjessommen
De leerlingen tellen bedragen tot 10 euro en halen de som uit een kort verhaal.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan bedragen tot 10 euro tellen en verhaaltjessommen maken.
- Voorkennis ophalen Vraag: welke munten en briefjes ken je?
- Voordoen Ik heb een briefje van 5 euro, een munt van 2 euro en een munt van 50 cent. 5 + 2 = 7, en dan nog 50 cent: € 7,50.
- Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Geld tellen tot €10'. Check: laat op je wisbordje zien welke munten je gebruikt voor € 3.
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Verhaaltjessommen tot 20' op de tablet of betalen in de klaswinkel.
- Terugblik Exit-vraag: Sam heeft 8 knikkers en krijgt er 6 bij. Hoeveel heeft Sam nu? (14) Herhaal het doel.
- Geld tellen tot €10Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekken+6
- Verhaaltjessommen tot 20Mollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatGetallenlijn+6
Zonder scherm: Laat leerlingen met speelgeld boodschappen betalen in de klaswinkel.
- 10
Rijen, machines en tabellen
De leerlingen ontdekken de regel in een getalrij, volgen een rekenmachientje met één stap en lezen een tabel af.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan de regel in een getalrij vinden en een tabel lezen.
- Voorkennis ophalen Vraag: wat komt er na 10, 20, 30?
- Voordoen Bij 3, 6, 9, 12 kijk ik wat er steeds bij komt: 3. De regel is +3, dus daarna komt 15. In de tabel lees ik: kat 6, hond 8. Hond is 2 meer.
- Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'De in-en-uit-machine'. Check: laat op je wisbordje de regel zien bij 4 → 8 en 5 → 10.
- Zelf oefenen De leerlingen spelen Klasquiz met 'Een tabel lezen' en Klopt het? met 'Getalrijen: wat is de regel?' op de tablet.
- Terugblik Exit-vraag: wat is de regel bij 50, 48, 46? (−2) Herhaal het doel.
- Getalrijen: wat is de regel?GatentekstMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaat+8
- De in-en-uit-machineMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekken+6
- Een tabel lezenDoolhofVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekkenLive klasquiz+4
Zonder scherm: Speel 'ik ben de machine': een leerling bedenkt een regel, de klas raadt hem.