10 blokken

Nederlands groep 4

Het hele schooljaar op een rij. Elk blok duurt ongeveer vier weken.

  1. 1

    Klanken herhalen

    Nu

    De kinderen herhalen de tweetekenklanken en kiezen tussen ei en ij en tussen au en ou.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan woorden met ei, ij, au, ou, oe, eu, ui en ie goed schrijven.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welke woorden met ei of ij ken je nog uit groep 3?
    3. Voordoen Schrijf 'trein' en 'dijk' op het bord. Denk hardop: 'Ze klinken hetzelfde, dus ik moet het woordbeeld kennen. Trein schrijf ik met ei, dijk met lange ij.'
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Ei of ij?'. Check: de kinderen schrijven het woord op hun wisbordje.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Sorteren met 'Au of ou?' en 'Oe, eu, ui of ie?' en schrijf daarna vijf woorden in je schrift.
    6. Terugblik Terug naar het doel: kort dictee van vijf woorden. Exit-vraag: schrijf je 'koud' met au of ou?

    Zonder scherm: Dictee op het plein: schrijf woorden met stoepkrijt.

  2. 2

    Lezen en begrijpen

    De kinderen lezen korte teksten en beantwoorden vragen over wie, wat, waar, wanneer en waarom.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan een korte tekst lezen en vragen beantwoorden over wie, wat, waar, wanneer en waarom.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welke vraagwoorden ken je? Schrijf wie, wat, waar, wanneer en waarom op het bord.
    3. Voordoen Lees: 'Sven pakt zijn regenjas, want het regent.' Denk hardop: 'De vraag is waarom. Na het woord want staat de reden: omdat het regent.'
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Lezen en begrijpen'. Check: wijs het vraagwoord op het bord aan bij elke vraag.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Klopt het? met 'Klopt de zin?' en beantwoord daarna drie W-vragen over je leesboek.
    6. Terugblik Terug naar het doel: welke W-vraag vond je het moeilijkst? Exit-vraag: wanneer gaat Daan zwemmen?

    Zonder scherm: Stel na het voorlezen samen de vijf W-vragen.

  3. 3

    D of t, g of ch

    De kinderen gebruiken het verlengen om te kiezen tussen d en t, en oefenen g en ch.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik weet of ik een woord met d of t schrijf door het langer te maken.
    2. Voorkennis ophalen Zeg 'hond' en vraag: hoor je aan het eind een d of een t?
    3. Voordoen Denk hardop: 'Ik hoor een t, maar ik maak het woord langer: honden. Nu hoor ik een d, dus hond schrijf ik met d.' Doe hetzelfde met 'kat': katten, dus t.
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'D of t aan het eind?': zeg samen het lange woord. Check: wisbordjes met d of t omhoog.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Sorteren met 'G of ch?' en schrijf daarna zes woorden met d of t en hun verlengde vorm.
    6. Terugblik Terug naar het doel: laat een kind het verlengtrucje uitleggen. Exit-vraag: schrijf je 'paard' met d of t?

    Zonder scherm: Verlengspel: de leraar zegt 'hond', de klas roept 'honden, dus met d'.

  4. 4

    Rijmen en klankwoorden

    De kinderen zoeken rijmwoorden en klankwoorden en schrijven samen een Sinterklaasgedicht.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan rijmwoorden en klankwoorden gebruiken in een gedichtje.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat staat er vaak in een Sinterklaasgedicht? Waarom rijmt het?
    3. Voordoen Schrijf: 'Sint zag jou op de fiets, maar je zag hem ...' Denk hardop: 'Ik zoek een woord dat op fiets rijmt: niets!' Voeg een klankwoord toe: 'en toen ging het ... boem!'
    4. Samen oefenen Speel Paren zoeken met 'Rijmwoorden'. Check: zeg elk rijmpaar samen en klap op het rijmwoord.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Paren zoeken met 'Klankwoorden' en schrijf samen een rijmpje van vier regels.
    6. Terugblik Terug naar het doel: lees een paar rijmpjes voor. Exit-vraag: wat rijmt op 'raam'?

    Zonder scherm: Schrijf in tweetallen een rijmpje voor een surprise.

  5. 5

    De of het, doen of ding

    De kinderen kiezen tussen de en het en ontdekken het verschil tussen werkwoorden en zelfstandige naamwoorden.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik weet of ik de of het zeg en ik herken werkwoorden en zelfstandige naamwoorden.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: zeg je de huis of het huis? Hoe weet je dat?
    3. Voordoen Denk hardop: 'Lopen is iets wat je doet, dat is een werkwoord. Tafel is een ding, dat is een zelfstandig naamwoord. Ik zeg de tafel.'
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Doen of ding?'. Check: doe het werkwoord voor, wijs het ding aan.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Sorteren met 'De of het?' en zoek daarna in je leesboek drie werkwoorden.
    6. Terugblik Terug naar het doel: noem 'springen' en 'stoel' en laat de klas de woordsoort zeggen. Exit-vraag: de of het boek?

    Zonder scherm: Doe-woorden uitbeelden: wie een werkwoord trekt, doet het voor.

  6. 6

    Soorten teksten en boeken

    De kinderen leren verschillende soorten teksten en boeken kennen en waarvoor je ze gebruikt.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik weet dat er verschillende soorten teksten en boeken zijn.
    2. Voorkennis ophalen Laat een recept, een prentenboek en een kaart zien. Vraag: wat is het verschil?
    3. Voordoen Pak het recept en denk hardop: 'Hier staan ingrediënten en stappen. Het vertelt hoe je iets kookt. Dat is een recept.' Doe hetzelfde met een stripboek.
    4. Samen oefenen Speel Paren zoeken met 'Wat staat erin?'. Check: houd de echte tekst omhoog bij het goede paar.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Paren zoeken met 'Wat voor boek is het?' en zoek daarna in de klassenbibliotheek een boek van een genre.
    6. Terugblik Terug naar het doel: noem een tekstsoort en laat de klas zeggen waarvoor je hem gebruikt. Exit-vraag: wat staat er in een uitnodiging?

    Zonder scherm: Neem een stapel teksten mee (recept, folder, prentenboek) en sorteer ze samen.

  7. 7

    Meervoud en verkleinwoord

    De kinderen maken meervouden en verkleinwoorden en schrijven woorden met aai, ooi en oei.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan meervouden en verkleinwoorden maken en goed schrijven.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: één boom, twee ...? En een kleine boom is een ...?
    3. Voordoen Denk hardop: 'Boom wordt bomen. Ik hoor een lange oo aan het eind van de klankgroep, dus één o: bo-men. Een kleine boom is een boompje, met -pje.'
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Meervoud met -s of -en'. Check: wisbordjes met -s of -en omhoog.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Paren zoeken met 'Verkleinwoorden maken' en Sorteren met 'Aai, ooi of oei?'.
    6. Terugblik Terug naar het doel: maak samen een woordketting (bal, ballen, balletje). Exit-vraag: wat is het verkleinwoord van ring?

    Zonder scherm: Eén boom, twee bomen, een klein boompje: maak samen een woordketting.

  8. 8

    Praten en luisteren

    De kinderen oefenen beleefd vragen en goed luisteren in een kringgesprek.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan beleefd iets vragen en goed luisteren in een gesprek.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: hoe merk je dat iemand niet naar je luistert?
    3. Voordoen Speel voor met een leerling: eerst door hem heen praten, dan aankijken en knikken. Denk hardop: 'Bij de tweede keer laat ik zien dat ik luister. Ik laat hem uitpraten en stel een vraag.'
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Goed luisteren in een gesprek'. Check: doe het gedrag na en laat de klas goed of niet goed zeggen.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Touwtrekken met 'Hoe vraag je het beleefd?' en houd daarna een gesprekje met de praatstok.
    6. Terugblik Terug naar het doel: wat deed jouw maatje goed bij het luisteren? Exit-vraag: wat zeg je als je iets niet verstaan hebt?

    Zonder scherm: Praatstok: alleen wie de stok heeft praat, de rest luistert en vat samen.

  9. 9

    Woorden maken en vergelijken

    De kinderen maken samengestelde woorden, zoeken tegenstellingen en vergelijken woorden in andere talen.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan samengestelde woorden maken en woorden in andere talen vergelijken.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat krijg je als je 'voet' en 'bal' aan elkaar plakt?
    3. Voordoen Schrijf 'zon + bloem' en denk hardop: 'Samen wordt het zonnebloem: een bloem die naar de zon draait.' Zeg daarna: 'In het Duits zeg je guten Tag, dat lijkt op goedendag.'
    4. Samen oefenen Speel Paren zoeken met 'Samengestelde woorden'. Check: teken snel het nieuwe woord op je wisbordje.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Touwtrekken met 'Tegenstellingen' of Paren zoeken met 'Hallo in veel talen'.
    6. Terugblik Terug naar het doel: verzin samen een grappig nieuw samengesteld woord. Exit-vraag: wat wordt school + tas?

    Zonder scherm: Woordenfabriek: plak twee woordkaartjes aan elkaar en teken het nieuwe woord.

  10. 10

    Verhalen en boeken

    De kinderen bespreken personages in verhalen en vertellen over een boek dat ze mooi vonden.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan vertellen wie er in een verhaal voorkomt en wat ik van een boek vond.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welk boek heb jij laatst gelezen? Wie was de hoofdpersoon?
    3. Voordoen Vertel over een voorleesboek en denk hardop: 'De hoofdpersoon is ... De tegenspeler is ... Ik vond het spannend, omdat ...' Laat zien dat je je mening uitlegt met omdat.
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Held of tegenspeler?'. Check: duim omhoog bij een held, omlaag bij een tegenspeler.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Klopt het? met 'Praten over boeken' en vertel elkaar daarna over je boek met een omdat-zin.
    6. Terugblik Terug naar het doel: boekenkring met drie kinderen. Exit-vraag: mag je een boek niet leuk vinden?

    Zonder scherm: Boekenkring: elk kind laat een boek zien en vertelt er één ding over.