5 blokken

Burgerschap groep 3

Het hele schooljaar op een rij. Elk blok duurt ongeveer acht weken.

  1. 1

    Afspraken maken

    Nu

    De klas maakt samen afspraken voor het nieuwe jaar en legt uit waarom ze nodig zijn.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan uitleggen waarom we afspraken maken.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat zou er gebeuren als er in de klas helemaal geen afspraken waren?
    3. Voordoen Denk hardop bij een afspraak: 'We steken onze vinger op. Waarom? Anders praat iedereen door elkaar en hoort niemand iets.'
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Goed in de klas?'. Check: laat met je duim zien of 'iemand niet laten meedoen' goed is.
    5. Zelf oefenen Schrijf in tweetallen één afspraak op met het waarom erbij, en speel 'Klopt het? Samen spelen'.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: kies een afspraak en leg uit waarom die er is.

    Zonder scherm: Schrijf de afspraken samen op een groot vel dat iedereen ondertekent.

  2. 2

    Iedereen is anders

    De kinderen praten over overeenkomsten en verschillen tussen mensen en hoe je respectvol met elkaar omgaat.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan vertellen wat hetzelfde en wat anders is aan mensen.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat heb jij hetzelfde als je buur? Wat is anders?
    3. Voordoen Vergelijk jezelf met een collega: 'Wij houden allebei van lezen. Hij komt uit een ander land en viert andere feesten. Dat is anders, en dat is prima.'
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Klopt het? Iedereen is anders'. Check: kan iemand in een rolstoel je vriend zijn? Duim omhoog.
    5. Zelf oefenen Maak in groepjes een poster met wat jullie gemeen hebben en wat anders is.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: noem één overeenkomst en één verschil met je buur.

    Zonder scherm: Maak een klassenposter: 'Wij zijn allemaal anders en horen er allemaal bij.'

  3. 3

    Helpen en delen

    De kinderen ontdekken hoe ze kunnen bijdragen aan een fijne klas en buurt.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik weet hoe ik kan bijdragen aan een fijne klas.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat doen mensen in de school om ons te helpen?
    3. Voordoen Vertel: 'De conciërge maakt dingen voor ons. Wat kunnen wij voor hem doen? Een tekening maken, of de gang netjes houden.'
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Hoe help je een ander?'. Check: wat doe je als er papier op de grond ligt? Laat het zien.
    5. Zelf oefenen Maak in groepjes een kleine verrassing voor iemand in de school.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: wie hebben we vandaag geholpen, en hoe reageerde diegene?

    Zonder scherm: Bedenk samen een kleine verrassing voor iemand in de school, zoals de conciërge.

  4. 4

    Samen beslissen

    De kinderen oefenen met stemmen, luisteren naar elkaars mening en een compromis sluiten.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan samen eerlijk beslissen.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: hoe kun je kiezen als twee kinderen iets anders willen?
    3. Voordoen Speel met twee kinderen voor: de een wil voetbal, de ander trefbal. Denk hardop: 'We kunnen stemmen, of om de beurt kiezen. Om de beurt heet een compromis.'
    4. Samen oefenen Speel Ballonnen knallen met 'Samen beslissen'. Check: wat betekent meerderheid? Leg het uit aan je buur.
    5. Zelf oefenen Laat tweetallen met een verschillende wens samen een oplossing bedenken, en speel 'Klopt het? Stemmen in de klas'.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: noem twee eerlijke manieren om samen te beslissen.

    Zonder scherm: Laat twee kinderen met een verschillende wens samen een oplossing bedenken.

  5. 5

    Goed voor de aarde

    De kinderen herkennen keuzes die goed zijn voor de aarde en bedenken wat ze zelf kunnen doen.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik herken keuzes die goed zijn voor de aarde.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat doe jij thuis met lege flessen en oud papier?
    3. Voordoen Denk hardop: 'Ik ga naar school. Fietsen of lopen is beter voor de lucht dan met de auto, zeker voor een kort stukje.'
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Duurzaam of niet?'. Check: is 'kraan laten lopen' duurzaam? Duim omlaag.
    5. Zelf oefenen Houd in tweetallen een week bij hoe vaak het licht in de klas onnodig aan was.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: noem één duurzame keuze die jij deze week maakt.

    Zonder scherm: Houd een week bij hoe vaak het licht in de klas onnodig aan was.