5 blokken

Burgerschap groep 6

Het hele schooljaar op een rij. Elk blok duurt ongeveer acht weken.

  1. 1

    Basiswaarden in de klas

    Nu

    De kinderen herkennen de basiswaarden in hun eigen leven en praten over wat je doet als ze botsen.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik begrijp dat basiswaarden soms met elkaar botsen.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: noem de vier basiswaarden. Welke vind jij het belangrijkst?
    3. Voordoen Denk hardop bij een dilemma: 'Ik heb de vrijheid om mijn mening te zeggen. Maar als ik iemand daarmee kwets, behandel ik hem niet gelijkwaardig. Wat weegt zwaarder?'
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en verdraagzaamheid'. Check: bij welke waarde hoort 'een ander feest respecteren'?
    5. Zelf oefenen Bespreek in tweetallen een dilemma en speel daarna 'Kinderrechten' op de tablet.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: schrijf op wat jij in het dilemma zou doen, en waarom.

    Zonder scherm: Bespreek een dilemma: mag je alles zeggen wat je vindt, ook als het een ander pijn doet?

  2. 2

    Diversiteit

    De kinderen praten over verschillen in afkomst, geloof en gezin en oefenen met oordeel uitstellen.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan met respect omgaan met mensen die anders zijn.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat weet je over de achtergrond van je klasgenoten?
    3. Voordoen Denk hardop: 'Ik zie iemand met andere kleding. Ik weet niet waarom. In plaats van te oordelen, kan ik het vragen of gewoon accepteren.'
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Klopt het? Omgaan met verschillen'. Check: kun je aan iemands uiterlijk zien wat hij gelooft? Duim omlaag.
    5. Zelf oefenen Doe een 'Ga staan als…'-oefening en schrijf daarna op wat je gemeen hebt met iemand die je minder goed kent.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: noem één ding dat je vandaag hebt ontdekt over een klasgenoot.

    Zonder scherm: Doe een 'Ga staan als…'-oefening en ontdek hoeveel je gemeen hebt.

  3. 3

    Meerderheid en minderheid

    De kinderen leren hoe democratie werkt: stemmen, meerderheid en minderheid en luisteren naar argumenten.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik weet wat meerderheid en minderheid betekenen in een democratie.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat betekent democratie volgens jou?
    3. Voordoen Vertel: 'In een democratie bestuurt het volk mee. Wat de meerderheid kiest, gebeurt. Maar de minderheid houdt haar rechten; die mag de meerderheid niet afpakken.'
    4. Samen oefenen Speel Quizbord met 'Samen beslissen' en daarna Klopt het? met 'Democratie in Nederland'. Check: wat is minder dan de helft? Schrijf het woord op je wisbordje.
    5. Zelf oefenen Houd een klassendebat over een schoolkwestie: luister naar argumenten en stem daarna.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: hoe hebben we rekening gehouden met de minderheid?

    Zonder scherm: Houd een klassendebat over een schoolkwestie en stem daarna.

  4. 4

    Rechten en plichten

    De kinderen ontdekken welke rechten en plichten burgers hebben en wat de gemeente regelt.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik ken rechten en plichten van burgers in Nederland.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welke regels moet jij thuis en op school volgen? Wat mag jij?
    3. Voordoen Denk hardop: 'Stemmen vanaf 18 jaar is een recht: je mag het. Belasting betalen is een plicht: dat moet.'
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Recht of plicht?' en daarna met 'Wie regelt dat? Gemeente of Rijk'. Check: is leerplicht een recht of een plicht?
    5. Zelf oefenen Maak in tweetallen een lijst met jouw rechten en plichten thuis en op school.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: noem één recht en één plicht van een volwassene.

    Zonder scherm: Maak een lijst: welke rechten en plichten heb jij thuis en op school?

  5. 5

    Samen een verschil maken

    De kinderen onderzoeken vrijwilligerswerk en duurzaamheid en zetten zelf een kleine actie op.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan zelf een actie opzetten voor een ander of voor de aarde.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welke goede doelen of acties ken je?
    3. Voordoen Vertel: 'Een inzamelactie begint met een doel: wie wil je helpen? Dan bedenk je wat je inzamelt en hoe je dat laat weten.'
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Klopt het? Vrijwilligers en goede doelen' en Sorteren met 'Duurzaam of niet?'. Check: noem op je wisbordje één manier om bij te dragen.
    5. Zelf oefenen Werk in groepjes een plan uit voor een kleine inzamel- of opruimactie.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: kies samen de actie die de klas gaat uitvoeren.

    Zonder scherm: Organiseer een inzamelactie voor een goed doel dat de klas zelf kiest.